Plannen maken, dat lukt de meeste mensen en teams prima. De uitvoering van diezelfde plannen laat helaas vaak te wensen over. Hoe komt dat? En wat kun je doen om de slagingskans van je veranderinitiatieven te vergroten?

Ken je dat lekkere gevoel dat je krijgt als je nieuwe plannen maakt? Alles ligt weer open, de uitdagingen waarmee je worstelt bestaan even niet en je ziet alleen maar kansen. Heerlijk! Ook veel teams ervaren deze positieve vibe bij het vaststellen van de (jaarlijkse) plannen.

Ons brein is heel goed in het maken van nieuwe plannen. Ons brein visualiseert onszelf daarbij vaak letterlijk ín de gewenste situatie. We zien dan voor ons hoe plezier ons leven is als de plannen werkelijkheid zijn geworden.

Ons brein is eigenlijk een soort Hollywood-regisseur die onze verlangens, aannames en overtuigingen aanvult met mooie beelden.

Het emotioneel gedreven gedeelte van ons brein kent het verschil tussen fantasie en werkelijkheid niet en beloont ons lijf op dat moment met gelukshormonen waardoor we ons lekkerder gaan voelen.

Mind you: dit principe werkt zo bij onze toekomstdromen én bij onze zorgen over onze toekomst. Ook onze zorgen en angsten vult ons sterk visueel georiënteerde brein aan met beelden. Hierdoor ontstaat niet zelden een drama- of  horrorfilm ontstaat met alle stress en angstgevoelens die daarbij horen.

Kortom plannenmakerij is een rationeel én emotioneel proces dat ons helpt om richting te bepalen in alle aspecten van ons professionele- en privéleven. Bij een optimistisch en/of hoopvol beeld van de toekomst is het een plezierige en activerende film. Bij een negatief en/of angstig toekomstbeeld is het eerder een nare film die je liever niet bekijkt.

ROUTINES VOORSPELLEN SUCCES EN FALEN

Oké, je hebt dus een plan. Je weet welk toekomstbeeld je wilt realiseren. Je hoeft het alleen nog maar te doen! TJAKKA! Tja, je voelt het natuurlijk al aankomen… veel mensen en/of teams slagen er niet in hun toekomstplannen te realiseren.

De oorzaak hiervan vinden we ook in ons brein. Onze hersenen zijn namelijk gericht op efficiency. Het grootste deel van ons dagelijkse gedrag voeren we vrijwel onbewust en routinematig uit. Dat is lekker, want als je ergens niet over na hoeft te denken scheelt dat ons brein veel denkkracht en dus energie.

Om bovenstaande effect zelf te ervaren daag ik je uit om vanavond je tanden eens te poetsen met je tandenborstel in de andere hand dan gewoonlijk. Ervaar maar eens hoeveel inspanning en aandacht dat kost. Grote kans dat je binnen 20 seconden tegen jezelf zegt hoe belachelijk het is, dat het niet effectief is en dat het nu wel welletjes is. Ik ben benieuwd of je het een volle poetsbeurt vol houdt.

Ons brein vindt het dus fijn om standaardscriptjes, ‘als er sprake is van X , dan denk of doe ik Y’, af te draaien. Ons dagelijks functioneren bestaat voor 95% uit routinematige gewoontes en gedachten die we, zonder zelfkritische houding, uitvoeren.   Ook in ons dagelijkse werk geeft ons brein voorrang aan bestaande ‘als er sprake is van X , dan denk of doe ik Y’-automatiseringsscripts. Hierdoor vergeten we vaak onze plannen of bedenkt ons brein een aannemelijke reden (eigenlijk een excuus) om te stoppen met wat we ons hadden voorgenomen. En gaan we weer lekker en vertrouwd doen wat we altijd al deden (denk aan je tandenpoets-challenge).

NUCHTER

Nuchter bekeken beschikken mensen vaak over mooie toekomstdromen, maar zelden over voldoende noodzaak, motivatie, discipline en zingevend toekomstperspectief om de benodigde veranderinspanning in de tegenwoordige tijd vol te houden tot de nieuwe en succesvolle gedragsroutine een feit is.

Toppycholoog Martin Appelo schrijft in zijn boek ‘Waarom veranderen (meestal) mislukt’ dat van wie iets aan zijn gedrag probeert te veranderen, 25 % de kans heeft dat hij binnen een week opgeeft. Na een jaar heb je nog zo’n 10 á 20 % kans dat je er nog mee bezig bent.

Meer dan 80 % van de mensen is dus níet in staat om nieuw gedrag lang genoeg vol te houden tot er een nieuw ‘als er sprake is van X , dan denk of doe ik Y’-script is gevormd in ons brein.

Dit gegeven zegt overigens meer over de werking van ons brein, dan over het al dan niet ontbreken van voldoende wilskracht en/of karakter. Wees dus niet te hard voor jezelf en anderen, maar wel realistisch. Ons brein goed in het maken van mooie plannen én datzelfde brein is er ook heel goed in om de uitvoering van onze verander-/toekomstplannen te dwarsbomen.

Als je om je heen kijkt, zie je waarschijnlijk ook dat binnen organisaties onvoldoende rekening wordt gehouden met bovenstaande. Dat men onterecht net even teveel vertrouwen heeft in de gemakkelijker-gezegd-dan-gedaan verandervoornemens van mensen en teams.

Hierdoor mislukt het realiseren van duurzame gedragsverandering geregeld en troosten we ons met de gedachte… ‘niet erg, morgen is er weer een nieuwe kans en starten we gewoon weer een nieuw veranderinitiatief’.

VERGROOT DE KANS OP SUCCES

Slechts 1 op de 5 mensen is dus in staat om zelfstandig duurzaam te veranderen. Gelukkig kun je deze ratio verhogen naar 3 op de 5 als je rekening houdt met het brein.

Hierin wat tips:

SAMENVATTEND

Door met aandacht en regelmaat bezig te zijn met je nieuwe ‘als er sprake is van X , dan denk of doe ik Y’-script kom je dichter bij je doel én zul je merken dat je op enig moment ‘onbewust bekwaam’ bent geworden. Reken maar dat dat een topgevoel geeft! Bevlogen presterende TopTeams kennen dit geheim en maken er dagelijkse gebruik van. Dit verklaart waarom zij sneller leren en zich continu weten aan te passen op veranderingen in hun omgeving.

Daag jezelf vandaag nog uit om aan de slag te gaan en zorg ervoor dat je aan het einde van de week trots kunt zijn op de stappen die je zelf hebt gezet. Succes!